Son Güncelleme Tarihi: 1 Ekim 2026
TEST ADI

SERBEST PSA

Test Kodu
TB16
Yöntem
ECLIA
Numune Türü
Serum (Sarı/Kırmızı Kapak)
Numune Miktarı
1 ml
Çalışma Günü
Her Gün
Sonuç Süresi
Aynı Gün
Sinonim

Free PSA
fPSA
Serbest Prostat Spesifik Antijen
Free Prostate-Specific Antigen
% Serbest PSA
Serbest PSA / Total PSA Oranı

Test Açıklaması

Prostat spesifik antijen (PSA) serumda başlıca alfa-1-antikimotripsine bağlı kompleks formda ve bağlanmamış serbest PSA (fPSA) formunda bulunur. Serbest PSA’nın total PSA’ya oranı, prostat kanseri ile benign prostat hastalıklarının ayırıcı değerlendirilmesine yardımcı olabilir. 

Serbest PSA ölçümü özellikle 50 yaş ve üzerindeki erkeklerde, total PSA’nın 4,0–10,0 ng/mL arasında olduğu ve dijital rektal muayenenin prostat kanseri açısından şüpheli olmadığı durumlarda klinik olarak yararlıdır. Bu aralıkta serbest PSA/total PSA oranının azalması prostat kanseri olasılığının artmasıyla ilişkilidir.

Test Sonucunun Yorumu:

Serbest PSA sonucu tercihen eş zamanlı total PSA ile birlikte değerlendirilmelidir. Total PSA’nın 4,0–10,0 ng/mL arasında olduğu hastalarda serbest PSA/total PSA oranı prostat kanseri açısından göreceli risk değerlendirmesine yardımcı olur. Genel olarak oran azaldıkça prostat kanseri olasılığı artar; oran yükseldikçe benign prostat hastalığı olasılığı artar. Total PSA <2,0 ng/mL olduğunda asemptomatik erkeklerde serbest PSA ölçümünün ek klinik katkısı genellikle sınırlıdır. Total PSA >10,0 ng/mL olduğunda ise total PSA’nın kendisi daha yüksek kanser olasılığı ile ilişkili olduğundan serbest/total PSA oranının ek katkısı azalır.

Referans Aralık
Serbest PSA için tek başına sabit bir referans aralık kullanılmaz.
Özel Şartlar
Serbest PSA sonucu tek başına değil, eş zamanlı total PSA ve serbest PSA/total PSA oranı ile birlikte değerlendirilmelidir. Serbest/total PSA oranının klinik kullanımına ilişkin en güçlü veri total PSA’nın 4,0–10,0 ng/mL olduğu erkekler içindir. Prostat biyopsisi ve prostatı etkileyen diğer girişimler serbest PSA ve total PSA düzeylerini geçici olarak yükseltebilir. Transrektal iğne biyopsisi sonrasında serbest PSA/PSA örneklemesi için 6 hafta beklenmesi önerilir. 5-alfa redüktaz inhibitörleri serbest PSA ve total PSA düzeylerini azaltabilir. Benign prostat hiperplazisi tedavisinde kullanılan diğer ilaçlar da PSA düzeylerini etkileyebilir; ilaç kullanımı sonuçların yorumlanmasında dikkate alınmalıdır. Yüksek biyotin düzeyleri serbest PSA sonucunda yalancı düşüklüğe neden olabilir. Klinik bulgularla uyumsuz sonuçlarda biyotin kullanımı ve immünoassay interferansları göz önünde bulundurulmalıdır. Farklı yöntem veya kitlerle elde edilen PSA sonuçları doğrudan birbirlerinin yerine kullanılmamalıdır. Seri takiplerde mümkün olduğunca aynı yöntem kullanılmalıdır.
Hasta Hazırlama Bilgisi

Hastanın yaş bilgisi belirtilmelidir. Numunenin mümkünse prostatı etkileyen girişimlerden önce alınması önerilir. Prostat biyopsisi ve diğer prostatik girişimler serbest ve total PSA düzeylerinde geçici artışa neden olabilir. 

Numune Stabilite Bilgileri
  • 20–25 °C: 8 saat
  • 2–8 °C: 5 gün
  • −20 °C (±5 °C): 12 hafta Numune yalnızca bir kez dondurulmalıdır.

Sizi Arayalım!

Formu doldurun sizi en kısa sürede arayalım.

##Çerez Tercihleri