İntestinal mikrobiyota testi, bağırsakta bulunan mikroorganizmaların kompozisyonunu değerlendiren bir laboratuvar analizidir. Dışkı örneği ile çalışılır ve bağırsaktaki yararlı, fırsatçı veya potansiyel patojen mikroorganizmalar hakkında bilgi sağlar.
Bağırsak mikrobiyotası; sindirim, bağışıklık sistemi, bağırsak bariyer bütünlüğü, vitamin üretimi, kısa zincirli yağ asidi metabolizması ve inflamatuar yanıtların düzenlenmesi gibi birçok fizyolojik süreçte rol oynar. Sağlıklı mikrobiyota genellikle dengeli, çeşitli ve fonksiyonel bir mikrobiyal yapı ile ilişkilidir; disbiyozis ise mikrobiyal çeşitlilikte azalma, yararlı mikroorganizmaların azalması veya zararlı/fırsatçı mikroorganizmaların artışı olarak tanımlanabilir.
Test Ne Amaçla Kullanılır?
Bu test, bağırsak mikrobiyotasının genel durumunu değerlendirmek ve olası mikrobiyal dengesizlikleri ortaya koymak amacıyla kullanılır. Özellikle sindirim sistemi şikâyetleri olan bireylerde, bağırsak florasının yapısı hakkında destekleyici bilgi sağlar.
Test sonucunda; mikrobiyal çeşitlilik, baskın bakteri grupları, yararlı bakteri varlığı, potansiyel patojen/fırsatçı mikroorganizmalar ve disbiyozis göstergeleri değerlendirilebilir. Ancak sonuçlar tek başına tanı koydurmaz; klinik bulgular, hastanın öyküsü ve diğer laboratuvar sonuçları ile birlikte yorumlanmalıdır.
İntestinal Mikrobiyota Analizinin Klinik Durumlarla İlişkisi
İntestinal mikrobiyota dengesindeki değişiklikler birçok hastalık ve klinik tablo ile ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle test, aşağıdaki durumlarda destekleyici değerlendirme amacıyla kullanılabilir:
| Klinik alan | Mikrobiyota ile ilişkisi |
| İrritabl bağırsak sendromu, şişkinlik, gaz, kabızlık, ishal | Bağırsak mikrobiyal dengesindeki değişiklikler sindirim sistemi semptomlarıyla ilişkili olabilir. |
| İnflamatuvar bağırsak hastalıkları | Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi durumlarda mikrobiyal çeşitlilikte azalma ve disbiyozis görülebilir. |
| Gıda intoleransı ve beslenme ilişkili yakınmalar | Mikrobiyota, karbonhidrat fermantasyonu, gaz üretimi ve bağırsak geçirgenliği gibi süreçleri etkileyebilir. |
| Bağışıklık sistemi ve alerjik hastalıklar | Bağırsak mikrobiyotası bağışıklık yanıtının düzenlenmesinde rol oynar; erken yaşam mikrobiyotası immün sistem gelişimiyle ilişkilidir. |
| Metabolik hastalıklar | Obezite, insülin direnci ve tip 2 diyabet gibi metabolik durumlarda mikrobiyota değişiklikleri araştırılmaktadır. |
| Antibiyotik kullanımı sonrası bağırsak dengesi | Antibiyotikler bağırsak mikrobiyotasında geçici veya kalıcı değişikliklere yol açabilir. |
| Tekrarlayan gastrointestinal enfeksiyonlar | Bazı patojen veya fırsatçı mikroorganizmaların varlığı bağırsak ekosisteminin bozulduğunu gösterebilir. |
Hastalıklarla İlişkisi Nasıl Yorumlanmalıdır?
Bağırsak mikrobiyotası ile birçok hastalık arasında ilişki gösterilmiştir; ancak bu ilişkiler her zaman doğrudan “neden-sonuç” anlamına gelmez. Örneğin disbiyozis bazı hastalıklara katkıda bulunabilir, bazı durumlarda ise hastalığın, diyetin, ilaç kullanımının veya inflamasyonun sonucu olarak gelişebilir.
Bu nedenle testin amacı, “hastalık tanısı koymak” değil; bağırsak mikrobiyal ekosistemi hakkında yardımcı ve tamamlayıcı bilgi sağlamaktır. Ticari mikrobiyota testlerinde yöntem, analiz ve raporlama farklılıkları olabileceği; sağlıklı mikrobiyota için evrensel ve kesin eşik değerlerin henüz tam standardize olmadığı belirtilmektedir.
Kaynaklar:
1.Porcari S. et al. International consensus statement on microbiome testing in clinical practice. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2025;10(2):154–167.
2. Hou K. et al. Microbiota in health and diseases. Signal Transduct Target Ther. 2022;7:135.
Shan Y. et al. The gut microbiome and inflammatory bowel diseases. Annu Rev Med. 2022;73:455–468.
3. Shaikh SD. et al. Irritable Bowel Syndrome and the Gut Microbiome. Front Med. 2023.
4. Haneishi Y. et al. Inflammatory Bowel Diseases and Gut Microbiota. Int J Mol Sci. 2023.
İNTESTİNAL MİKROBİYOTA TESTİ YAPTIRMADAN ÖNCE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR
1. Size kayıt sırasında gaita numunesinin toplanması için bir kit verilecektir. Kit içeriğinde, test için özel numune toplama kabı ve gaita örneğinizi nasıl alacağınızı anlatan resimli ve yazılı açıklamalardan oluşmaktadır. Örneğinizi laboratuvarımıza ulaştırdığınızda, hemşirelerimizle birlikte kutunun içinde yer alan QR kodu okutarak, bazı bilgileri doldurmanız gerekmektedir.
2. Antibiyotik kullanımı bağırsak mikrobiyotasını önemli ölçüde etkileyebilir. Antibiyotik tedavisinin tamamlanmasından sonra en az 4 hafta beklenerek numune verilmesi önemlidir.
3. Probiyotik, prebiyotik, sinbiyotik ve postbiyotik ürünlerin kullanımı sonuçları etkileyebilir.
Düzenli kullanım durumunda testi yorumlayacak hekiminizi bilgilendiriniz.
4. Kolonoskopi hazırlığı, bağırsak temizliği veya lavman uygulamalarından sonra en az 2 hafta beklenerek numune verilmesi önerilir.
5. Numunenin idrar, klozet suyu veya temizlik ürünleri ile temas etmemesine dikkat edilmelidir.
6. Numune steril toplama kabına yeterli miktarda alınmalı ve kit içerisinde belirtilen koruyucu çözelti ile karıştırılmalıdır.
7. Numune toplandıktan sonra kit talimatlarında belirtilen süre ve sıcaklık koşullarında saklanmalıdır. 8. Son 3 ay içinde geçirilen ciddi enfeksiyonlar, bağırsak ameliyatları veya önemli sağlık değişiklikleri varsa başvuru formunda belirtilmelidir.
9. Kullanılan ilaçlar, besin takviyeleri ve özel beslenme programları (ketojenik diyet, eliminasyon diyeti vb.) bilgi formuna eksiksiz yazılmalıdır.
NUMUNE ALMA YÖNTEMİ
EVDEN NUMUNE GETİRİLMESİ DURUMUNDA;
DIŞARIDAN GELEN NUMUNELERDE SAKLAMA VE TRANSFER KOŞULLARI;
Formu doldurun sizi en kısa sürede arayalım.