Geçirgen bağırsak durumu, literatürde “sızdıran bağırsak” olarak da adlandırılabilen ve bağırsak bariyer bütünlüğü ile ilişkilendirilen bir sindirim sistemi durumudur. Bu tablo, bağırsak bariyerindeki fonksiyonel değişikliklerle ilişkilendirilebilmektedir. Bağırsakların iç yapısı normalde sıkı bağlantılarla örülü bir bariyer ile korunur. Bu yapıda meydana gelebilecek değişiklikler, bazı moleküllerin bağırsak duvarından geçişine zemin hazırlayabilir. Biolab Laboratuvarlar Grubu’nda, sindirim sistemi ile ilişkili durumların değerlendirilmesine yönelik laboratuvar testler yapılmaktadır.
Geçirgen Bağırsak Sendromu Nedir?
Bağırsak duvarı normal koşullarda seçici geçirgenlik özelliğine sahiptir; ancak bazı durumlarda bu bariyer fonksiyonunda değişiklikler gözlenebilir. Bu durumda oluşan mikroskobik geçişler, bakteriler, besin parçacıkları veya toksinler gibi maddelerin bağırsak bariyerini aşmasına zemin hazırlayabilir.
Geçirgen bağırsak ile ilişkili bulgular bazı klinik tablolarla birlikte görülebilir. Özellikle Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi inflamatuvar bağırsak hastalıklarında bağırsak bariyer fonksiyonunda değişiklikler bildirilmektedir. Bu nedenle ilgili durumun değerlendirilmesi klinik bulgularla birlikte ele alınmalıdır. Alerjik reaksiyonlar, otoimmün süreçler ve bazı karaciğer hastalıkları ile ilişkili olabileceğine dair çalışmalar bulunmaktadır.
Bağırsak bariyer bütünlüğünün değerlendirilmesi ve gerekli görülen durumlarda ileri incelemelerin planlanması, ilgili hekim tarafından klinik çerçevede yapılır. Biolab Laboratuvarlar Grubu’nda bu alana yönelik laboratuvar değerlendirmeleri gerçekleştirilmektedir.
Geçirgen Bağırsak Sendromunu Belirtileri Nelerdir?
Hastalığın belirtileri, birçok başka sağlık sorunuyla benzerlik gösterdiği için teşhis sürecini karmaşıklaştırabilir. Bu belirtiler, genellikle gastroenterolojik hastalıkların ortak semptomları arasında bulunan ve tanıyı geciktirebilen unsurları içerir. Ancak, yaygın olarak görülen geçirgen bağırsak belirtileri şunlardır:
- Beslenme sorunları
- Vitamin ve mineral eksiklikleri
- Nedeni belirlenemeyen kilo kaybı
- Kronik ishal, kabızlık veya şişkinlik
- Zihinsel bulanıklık ve bilinç kaybı
- Odaklanma güçlüğü
- Sürekli yorgunluk
- Baş ve eklem ağrıları
- Vücutta yaygın inflamasyonlar
- Cilt problemleri: sivilce, egzama, ürtiker veya kızarıklık
Geçirgen Bağırsak Sendromu Nedenleri Nelerdir?
Henüz tam anlamıyla keşfedilmemiş olmasına rağmen, hastalığın oluşumunda etkili olabilecek bazı risk faktörleri belirlenmiştir. Doğal bağırsak yapısının tamamen geçirgen olmamasına rağmen bireyler arasındaki geçirgenlik düzeyi farklılık gösterir. Genetik yatkınlık, bu geçirgenliğin artmasında önemli bir rol oynar ve bazı bireylerin sindirim sistemi değişikliklerine daha duyarlı olmalarına neden olabilir.
Geçirgen bağırsak sendromuna neden olabilecek risk faktörleri şunlardır:
- Aşırı Alkol Kullanımı: Aşırı alkol tüketimi, bağırsak sağlığı üzerinde olumsuz bir etki yapabilir.
- Yoğun Stres: Şiddetli stres, bağırsak fonksiyonlarını etkileyerek geçirgenlik düzeyini artırabilir.
- Bağırsak Mikrobiyotasının Bozulması: Sağlıklı bağırsak mikrobiyotasının dengesizleşmesi, geçirgen bağırsak sendromu riskini artırabilir.
- Diyabet (Şeker) Hastalığı: Diyabet, bağırsak sağlığını olumsuz etkileyerek bu sendromun gelişimine neden olabilir.
- Yetersiz ve Dengesiz Beslenme: Sağlıksız beslenme alışkanlıkları, bağırsak sağlığını etkileyerek geçirgen bağırsak sendromuna zemin hazırlayabilir.
- Otoimmün Bozukluklar: Sistemik lupus eritematozus gibi otoimmün hastalıklar, bağırsak geçirgenliği üzerinde etkili olabilir.
- Alerjik Hastalıklar: Alerjik durumlar, bağırsak geçirgenliği konusunda risk faktörleri arasında yer alabilir.
- Enfeksiyon Hastalıkları: Bağırsak enfeksiyonları, geçirgen bağırsak sendromuna yol açabilecek faktörlerden biri olabilir.
Geçirgen Bağırsak (Leaky Gut) Paneli Testleri
- Alfa-1 Antitripsin (Gaita)
- Calprotectin (Gaita)
- Zonulin (Gaita)