AMİLAZ

Amilaz enzimleri, kompleks karbonhidratları daha küçük parçalara ayıran hidrolaz enzim grubudur. Amilaz başlıca ekzokrin pankreasta asiner hücrelerde sentezlenir ve pankreatik kanal sistemi aracılığıyla intestinal lümene salgılanır. Serumda ise temel olarak pankreatik ve tükürük bezi (salivary) kaynaklı izoenzimler bulunur. Amilaz; pankreas dışında tükürük bezleri, ince bağırsak mukozası, over, plasenta, karaciğer ve fallop tüplerinde de üretilebildiğinden, serum amilaz yüksekliği pankreas dışı nedenlerle de görülebilir. Serum amilaz ölçümü, özellikle akut pankreatit şüphesinde ve pankreas kanalıyla ilişkili süreçlerin değerlendirilmesinde kullanılabilir; ancak pankreas hastalığını dışlama/kanıtlama açısından tek başına yeterli değildir. Klinik pratikte serum lipaz ile birlikte değerlendirilmesi tanısal yaklaşımı güçlendirir. İzole ve persistan hiperamilazemi durumunda makroamilazemi ayırıcı tanıda düşünülmelidir (makroamilaz kompleksleri idrarla atılamadığı için serumda yüksek amilaz görülebilir). İdrar amilazı, serum amilazın kısa yarı ömrü ve zamanla normale dönebilmesi nedeniyle bazı olgularda destekleyici olabilir; klinik bağlamda serum–idrar amilaz ilişkisi (özellikle makroamilazemi şüphesi gibi durumlarda) değerlendirmeye katkı sağlayabilir.

Test Sonucunun Yorumu

Yüksek: Akut pankreatit, pankreatik kanal obstrüksiyonu, pankreas travması veya tümörleri ile ilişkili olabilir. Ayrıca tükürük bezi hastalıkları, gastrointestinal inflamasyon/iskemi, perforasyon, peritonit, makroamilazemi ve böbrek fonksiyon bozukluklarında da artış görülebilir.

Düşük: Genellikle klinik açıdan özgül değildir; ileri pankreatik yetmezlik gibi nadir durumlarda izlenebilir.
Sonuçlar klinik tablo ve lipaz ile birlikte yorumlanmalıdır.