BİKARBONAT (HCO3)

Bikarbonat (HCO₃⁻), vücudun asit–baz dengesinin temel bileşenlerinden biridir ve metabolik komponenti temsil eder. Serum veya plazmanın bikarbonat içeriği, elektrolit dağılımı ve anyon eksikliğinin önemli bir göstergesidir. pH belirlemesiyle birlikte bikarbonat ölçümleri, solunum ve metabolik sistemlerdeki asit-baz dengesizliğiyle ilişkili birçok potansiyel olarak ciddi rahatsızlığın teşhis ve tedavisinde kullanılır.

Laboratuvarda ölçülen değer genellikle total CO₂’yi yansıtır; bunun büyük kısmı bikarbonat formundadır. Bu nedenle klinik pratikte total CO₂ ile HCO₃⁻ çoğunlukla eş anlamlı kullanılır.

Test aşağıdaki durumların değerlendirilmesinde kullanılır:

• Metabolik asidoz
• Metabolik alkaloz
• Kronik böbrek hastalığı
• Diyabetik ketoasidoz
• Laktik asidoz
• Kronik solunum hastalıklarında metabolik kompansasyon
• Elektrolit ve asit–baz dengesizliklerinin takibi

Sonuçlar kan gazı analizi, pH, pCO₂ ve anyon gap ile birlikte değerlendirilmelidir.

Test Sonucunun Yorumu

Düşük HCO₃⁻ (Metabolik Asidoz): Diyabetik ketoasidoz, Laktik asidoz, Böbrek yetmezliği, Renal tübüler asidoz, Şiddetli diyare, Sepsis

Yüksek HCO₃⁻ (Metabolik Alkaloz): Kusma, Diüretik kullanımı, Hipokalemi, Hiperkapniye metabolik kompansasyon

Sonuçlar mutlaka klinik tablo ve kan gazı parametreleri ile birlikte değerlendirilmelidir.