Sağlığın korunması ve olası risk faktörlerinin belirlenmesi açısından, kontrol ve check-up programlarının uygun aralıklarla değerlendirilmesi, erken tanı yaklaşımının önemli bileşenlerinden biridir.

Her bireyin yaşına, cinsiyetine, genetik yatkınlığına ve yaşam tarzına göre planlanan kontrol ve check-up programları, genel sağlık durumunun izlenmesine katkı sağlayabilir. Bu yaklaşım, olası risklerin erken dönemde fark edilmesine destek olur. Check-up uygulamaları, sağlıklı bireylerin mevcut sağlık durumlarının değerlendirilmesinin yanı sıra henüz belirti vermeyen hastalıklara ilişkin verilerin ortaya konmasına yardımcı olabilir.

Koroner arter hastalıkları, kanser, hipertansiyon ve benzeri kronik hastalıkların erken dönemde saptanması, yaşam süresi ve yaşam kalitesi açısından önem taşımaktadır. Check-up değerlendirmeleri; yaş, cinsiyet, genetik özellikler ve çevresel etkenler doğrultusunda olası risklerin gözden geçirilmesine olanak tanır. Klinik gereklilik ve hekim değerlendirmesine göre, 40 yaş üzerindeki bireylerde standart testlere ek incelemeler planlanabilir. Ailesel risk faktörü bulunan kişilerde ise bu değerlendirmeler daha erken yaşlarda gündeme gelebilir. Ailesinde kanser öyküsü bulunan kadınlarda PAP smear, meme görüntüleme yöntemleri ve gerekli görülen diğer incelemeler; erkeklerde ise prostat spesifik antijen (PSA) ve ilgili değerlendirmeler, hekim önerisi doğrultusunda planlanabilir.

Check-up öncesinde bazı hazırlıkların yapılması test sonuçlarının sağlıklı değerlendirilmesine katkı sağlar. Kan tahlilleri öncesinde genellikle 8–10 saatlik açlık önerilir. Testten önceki akşam hafif beslenilmesi ve alkol tüketiminden kaçınılması uygun olur. Su tüketimi genellikle serbesttir; ancak sigara, sakız, şeker ve kafein içeren içeceklerden test öncesinde kaçınılması önerilir.

Unutulmamalıdır ki check-up kapsamı ve sıklığı, bireysel risk faktörleri doğrultusunda hekim tarafından planlanmalıdır.