FERRİTİN

Ferritin, hücre içi demir depolanmasından sorumlu başlıca depolama proteinidir. Serum ferritin düzeyi; özellikle inflamasyonun eşlik etmediği durumlarda vücut demir depolarının en güvenilir göstergelerinden biridir. Bununla birlikte ferritin bir akut‑faz reaktanıdır ve inflamasyon, karaciğer hastalıkları, kronik enfeksiyonlar, otoimmün hastalıklar ve malignitelerde demir yükünden bağımsız olarak yükselebilir.

Serum ferritin ölçümü; demir eksikliği ile demir yüklenmesi durumlarının değerlendirilmesi ve demir eksikliği anemisi ile kronik hastalık anemisinin (inflamasyona bağlı fonksiyonel demir eksikliği) ayırıcı tanısında yardımcıdır. Ayrıca Hemokromatozis dışındaki demir birikim durumlarında (örn. hemolitik anemiler, sideroblastik anemi, çoklu kan transfüzyonu alan hastalar) ferritin yüksek bulunabilir.

Klinik Kullanım Alanları

Demir eksikliği anemisinin tanı ve izlenmesi
Kronik hastalık anemisinin ayırıcı tanısı (inflamasyona bağlı fonksiyonel demir eksikliği)
Demir yüklenmesi (herediter hemokromatozis, hemosiderozis) değerlendirmesi
Çoklu transfüzyon/hemolitik anemi/sideroblastik anemi gibi sekonder demir yüklenmesi durumlarının izlenmesi
Enflamatuvar hastalıklar ve malignitelerde akut‑faz yanıtının değerlendirilmesine yardımcı belirteç
Karaciğer hastalıklarında izlem parametresi (demir yüklenmesi ve/veya inflamasyon ile ilişkili olabilir)

Test Sonucunun Yorumu

Düşük: Düşük ferritin, azalmış demir depoları ile uyumludur ve demir eksikliği gelişme riskini artırır. Hemoglobin düşük olmaksızın ferritinin düşük olması latent (gizli) demir eksikliği ile uyumlu olabilir.

Yüksek: Yüksek ferritin, demir yüklenmesi ile ilişkili olabilir. Herediter hemokromatoziste ferritin düzeyleri belirgin yükselebilir (bazı olgularda >1000 µg/L). Bununla birlikte demir yüklenmesi olmaksızın hiperferritinemi; yaygın karaciğer hastalıkları, neoplazmlar ve akut/kronik inflamasyon gibi durumlarda görülebilir.

Yorumda birlikte değerlendirme: Ferritin tek başına demir yüklenmesini doğrulamaz. Gerekli durumlarda serum demir, TDBK (total demir bağlama kapasitesi), transferrin satürasyonu ve inflamasyon belirteçleri (örn. CRP) ile birlikte yorumlanması önerilir.